Kritisch denken in tijden van AI is een sessie van Oh My People voor individuen en teams, te boeken als keynote of als workshop. Door de opkomst van generatieve AI, slimme aanbevelingsalgoritmes en altijd-aan informatie is één vaardigheid belangrijker dan ooit: kritisch denken. Je leert hoe AI en algoritmes jouw denken vormen, welke cognitieve fouten het vaakst voorkomen, en hoe je met negen checkvragen je eigen oordeel scherp houdt.
De vraag is niet meer hoe je aan informatie geraakt, wel wat je er zelf van vindt.
We leven in een tijd waarin informatie altijd beschikbaar is, altijd overtuigend klinkt en altijd ergens vandaan komt. De vraag is niet meer hoe je aan informatie geraakt. De vraag is of je nog weet wat je er zelf van vindt. Deze sessie scherpt je eigen kritische stem weer aan in een omgeving die je steeds vaker overbelast.
Wat is kritisch denken eigenlijk?
Volgens Diane Halpern is kritisch denken het doelgericht en reflectief gebruiken van cognitieve vaardigheden om betere beslissingen te nemen. Paul & Elder gaan een stap verder: zij zien kritisch denken als een levenshouding, een permanente bereidheid om je eigen denken in vraag te stellen. In mensentaal betekent dat: “Vertrouw niet automatisch op wat je hoort, leest of voelt. Check, twijfel, en durf te herzien.”
Waarom zelfs geboren sceptici nu naar een scherm staren.
Er is iets fascinerends aan wat er de laatste jaren is gebeurd. Mensen die van nature sceptisch zijn, die hun hele leven hebben geleerd om vragen te stellen, staren nu naar een scherm en nemen de output van een algoritme over zonder er veel bij na te denken. Zijn we plotseling minder intelligent geworden? Nee, de technologie is zo gebouwd dat ons brein in overdrive gaat. Overdrive betekent minder ruimte om na te denken, te vertragen en kritisch te kijken.
Algoritmes en AI benutten onze cognitieve kwetsbaarheden. Ze tonen ons vaker wat we al geloven en bevestigen onze leefwereld. Ze klinken ook nog overtuigend als ze het foute resultaat genereren. Informatie komt aan een tempo binnen dat ons brein niet kan bijhouden.
In deze sessie maakt Elke Van Hoof die mechanismen zichtbaar en herkenbaar. Deelnemers ontdekken veelvoorkomende cognitieve fouten, zoals confirmation bias en overconfidence. Met negen checkvragen brengt Elke Van Hoof het kritisch denkend wezen dat je ooit was weer naar boven.
Waarom dit relevant is voor Learning & Development?
In een tijdperk van automatisering en digitale versnelling, wordt kritisch denken een kerncompetentie in organisaties. Het stelt medewerkers in staat om:
- Informatie juist te interpreteren
- Eigen denkprocessen te evalueren
- Verantwoord beslissingen te nemen, ook mét AI aan hun zijde
L&D-professionals hebben hier een sleutelrol: door trainingen zoals deze te faciliteren, versterken ze het mentale weerstandsvermogen en de wendbaarheid van teams. Wij helpen je om deze skills op een krachtige en duurzame manier vorm te geven.
Negen checkvragen voor je brein.
Deelnemers leren om AI-informatie te toetsen aan negen intellectuele standaarden. Enkele voorbeelden:
- Is het duidelijk? Snap ik het écht?
- Is het juist? Kan ik dit verifiëren?
- Is het volledig? Zijn er geen relevante zaken weggelaten?
- Is het eerlijk? Worden tegenargumenten ook belicht?
Deze denkvragen zijn essentieel om niet ten prooi te vallen aan clickbait, halve waarheden of AI-hallucinaties.
De valkuilen van AI voor ons brein.
AI helpt, maar kan ook ons denken afzwakken. Drie opvallende inzichten:
- Geheugenverlies door digitale afhankelijkheid. Dankzij AI hoeven we minder te onthouden. Handig, maar ook gevaarlijk: we trainen ons geheugen minder en raken afhankelijk van digitale hulpjes
- Aandacht in versnippering. Van TikTok tot ChatGPT: AI is gemaakt om jouw aandacht vast te houden. Onze hersenen verliezen zo het vermogen tot diepe focus
- Verminderde probleemoplossing. Waarom zelf nadenken als AI je antwoordt? Maar zonder oefening verslapt ons probleemoplossend vermogen, cruciaal in werk en leven
Denkfouten en AI, een extra risico.
Deelnemers leren ook hoe AI onze natuurlijke denkfouten kan versterken:
- Confirmation bias. Je zoekt vooral AI-output die je mening bevestigt
- Framing effect. De manier waarop AI iets formuleert, beïnvloedt jouw oordeel
- Overconfidence bias. “Het klinkt slim, dus het zal wel kloppen…”
Daarnaast wordt ingezoomd op drie digitale valkuilen:
- Echo chambers: algoritmes versterken je bestaande overtuigingen
- AI trust: mensen aanvaarden AI-uitvoer zonder die in vraag te stellen
- Black box-probleem: beslissingen worden gemaakt zonder uitleg of inzicht
Train je cognitieve conditie, net zoals je fysieke.
Elke Van Hoof sluit af met een oproep om je cognitieve conditie actief te trainen, net zoals je fysieke. Haar tips:
- Train je geheugen (bv. onthoud telefoonnummers)
- Oefen met denkpuzzels of reflectievragen
- Beweeg en creëer “white time” voor echte focus
- Gebruik AI als bondgenoot, niet als vervanging
We're only one click away.
Stel jezelf vandaag nog de vraag: “Gebruik ik AI als hulpmiddel, of als kruk?” De toekomst vraagt niet om blinde snelheid, maar om bewuste stappen. En die beginnen met een kritisch brein.
Wat je eruit haalt
Klaar om welzijn strategisch aan te pakken?
Onmiddellijke ontvangstbevestiging en persoonlijk contact binnen de 48 uur.
