Waarom doen we niet wat we weten dat goed voor ons is?

We weten allemaal dat bewegen goed is, dat voldoende slaap helpt en dat de telefoon beter even wegblijft aan tafel. Toch doen we het niet. Dat heeft weinig te maken met gebrek aan wilskracht en alles met hoe ons brein werkt. In deze keynote legt Elke Van Hoof uit waarom de kloof tussen weten en doen zo hardnekkig is, en hoe je duurzame verandering opbouwt door samen te werken met je brein in plaats van ertegen te vechten.

Je weet eigenlijk precies wat je zou moeten doen. En toch grijp je ’s avonds naar het scherm in plaats van naar je sportschoenen, en naar de bitterbal in plaats van de bloemkool. Dat is geen karakterfout. We nemen elke dag tienduizenden beslissingen, en verreweg de meeste nemen we niet bewust. Bewust nadenken kost veel energie, en dus laat ons brein het grootste deel van de tijd op de automatische piloot lopen.

Elke Van Hoof maakt dat begrijpelijk met een eenvoudig onderscheid: het oerbrein en het mensenbrein. Het oerbrein is snel, instinctief en gericht op overleven; het stuurt het overgrote deel van onze keuzes aan. Het mensenbrein is traag, bewust en rationeel, maar het verbruikt veel energie en raakt snel uitgeput. In bijna elke verleiding wint daarom het oerbrein. Onze gewoontes zijn geen fouten, het zijn efficiënte overlevingsstrategieën.

Vervolgens laat ze zien waarom de kloof tussen weten en doen blijft bestaan. Ons oerbrein is nog altijd geprogrammeerd voor schaarste en verkiest vet en suiker. Het bewuste brein raakt door de dag heen door zijn brandstof heen, waardoor we ’s avonds naar de makkelijkste optie grijpen. Groepsdruk schakelt ons eigen oordeel uit, en onze waarneming is vertekend omdat het brein voortdurend patronen invult. Stress maakt het nog lastiger: chronische stress versterkt net dat oerbrein, waardoor we impulsiever worden en bewuste keuzes verder buiten bereik raken.

Het goede nieuws is dat je het oerbrein niet hoeft te overwinnen. Dat is onmogelijk en zelfs onwenselijk. De kunst is om het mensenbrein op tijd in te zetten, voordat de automatische piloot het overneemt. Elke Van Hoof toont hoe u dat doet: richt je omgeving zo in dat de goede keuze de makkelijkste wordt, verlaag stress als basisvoorwaarde, werk met concrete als-dan-plannen en veranker verandering in uw eigen diepe drijfveren in plaats van in schuldgevoel of druk van buitenaf. Klein beginnen en herhaling boven perfectie doen de rest. Je begrijpt waarom je goede voornemens telkens stranden en vertrekt met concrete, haalbare manieren om nieuw gedrag op te bouwen, door met uw brein samen te werken in plaats van ertegen.